امام حسین (ع) بر بالین حضرت علی اکبر(ع) آمد. صورت به صورت او گذاشت و فرمود: «خداوند بکشد کسانی که تو را کشتند! چقدر اینان نسبت به خداوند و هتک حرمت رسول خدا صلی الله علیه و آله گستاخ شده اند. پسرم! بعدِ تو خاک بر سر این دنیا.»

در هشتمین شب و روز ماه محرم در هیأت های مذهبی به عزاداری برای شهادت حضرت علی اکبر (ع) پرداخته می شود.

خلاصه ای از مقتل شهادت حضرت علی اکبر (ع) ارائه می شود:

علی بن حسین بن علی بن ابی طالب مشهور به علی اکبر فرزند امام حسین (ع) و لیلی بنت ابی مرة است. برخی او را بزرگ ترین فرزند امام حسین (ع) دانسته اند. امام حسین (ع) او را شبیه ترین مردم به پیامبر اسلام معرفی کرده و فرموده که هر وقت مشتاق دیدن پیامبر (ص) می شدیم، به او نگاه می کردیم.

او در زمان خلافت عثمان (خلافت: ۲۳ یا ۲۴ ۳۵ قمری) به دنیا آمد. تاریخ دقیق تولد علی اکبر مشخص نیست؛ با این حال در تقویم جمهوری اسلامی ایران، ۱۱ شعبان به عنوان روز ولادتش و روز جوان نامگذاری شده است. برخی محققان سن او را هنگام شهادت، ۲۸ سال دانسته اند. بر اساس گفته مذکور، سال تولد او ۳۳ قمری خواهد بود.

کنیه اش ابوالحسن است. همچنین او را اکبر نام نهاده اند؛ زیرا از برادرش امام سجاد (ع)، امام چهارم شیعیان متمایز شود؛ اما شیخ مفید لقبش را اصغر گفته و اکبر را لقب امام سجاد (ع) دانسته است. برخی از نسب شناسان و تاریخ دانان، علی اکبر را بزرگ ترین نیز فرزند امام حسین (ع) دانسته اند.

کلینی حدیثی از امام رضا (ع) نقل کرده که حکایت از ازدواج علی اکبر و داشتن فرزندی به نام حسن دارد؛در مقابل چنان که گروهی از نسب شناسان گفته اند از وی فرزندی نمانده و نسل امام حسین (ع) تنها از طریق امام سجاد (ع) ادامه پیدا کرده است. در یکی از زیارت نامه ها، چنین به علی اکبر سلام داده شده است: «صَلّى الله عَلَیْکَ وَعَلى عِتْرتِکَ وَأهْلِ بَیْتِکَ وَآبائِکَ وَأبْنائِکَ؛ سلام خدا بر تو و بر عترت و اهل بیت تو و پدران و فرزندانت» (ابن قولویه، کامل الزیارات، نشر صدوق، ص۲۵۳) که نشان از ازدواج و فرزند داشتن اوست.

علی اکبر در واقعه کربلا همراه پدرش بود. به گفته عقبة بن سمعان، امام حسین (ع)، در نزدیکی منزلگاه ثعلبیه یا قصر بنی مقاتل بر زین اسب خوابش برد. پس از آنکه بیدار شد، آیه استرجاع را بر زبان جاری کرد و بر اساس خوابی که دیده بود از کشته شدن خود و همراهانش خبر داد و با واکنش علی اکبر مواجه شد که «فَإِنَّنَا إِذاً لَا نُبَالِی أَنْ نَمُوتَ مُحِقِّین؛ هنگامی که بر حق هستیم از مرگ هراسی نداریم».

نسب مادر علی اکبر به بنی امیه می رسید. ازاین رو، در روز عاشورا به علی اکبر پیشنهاد شد که به یزید بن معاویه بپیوندد؛ ولی او این پیشنهاد را رد کرد و گفت: « اِنَّ قَرابَةَ رَسولِ اللهِ اَحَقُّ اَنْ تُرعیٰ (ترجمه: رعایت خویشاوندی رسول خدا (ص) به حقیقت نزدیک تر است). بنا به گفته منابع تاریخی، عمر بن سعد با دیدن وی در میدان جنگ از او خواست که صحنه جنگ را ترک کند تا در امان باشد. علی اکبر این پیشنهاد را رد کرد.

یاران امام حسین (ع)، یکى یکى پیش مى آمدند و مى جنگیدند و کُشته مى شدند تا آن که جز خانواده اش، کسى با حسین (ع) نماند. در این هنگام على اکبر (ع) قدم به میدان نهاد. امام حسین (ع) نگاهی پر از یأس به او کرد، چشمان خود را پایین انداخت و گریست. آن گاه محاسن شریفش را به دست گرفته و فرمود: «بار خدایا! تو خود گواه باش، جوانی به مبارزه این مردم رفت که شبیه ترین مردم از نظر صورت، سیرت، اخلاق و منطق به پیامبر (ص) تو بود و ما هرگاه مشتاق دیدار پیامبر (ص) می شدیم، به او نگاه می کردیم. » سپس امام علیه السلام فریاد برآورد و گفت: «ای پسر سعد! خداوند رَحِم تو را قطع کند؛ همان طور که تو رَحِم مرا قطع کردی.»

حضرت علی اکبر (ع) به سوی آن قوم حرکت کرد و چنین رجز خواند: «اَنا عَلِیُّ بْنُ الحُسَیْنِ بْنِ عَلی نَحْنُ وَ بَیْتِ اللهِ اَولیٰ بِالنَّبِی تَاللهِ لایَحْکمُ فینا ابْنُ الدَّعِی اَضْرِبُ بِالسَّیْفِ اُحامی عَنْ اَبی ضَرْبَ غُلامٍ هاشِمیٍّ قُرَشی؛ من علی فرزند حسین بن علی هستم، به خانه خدا (کعبه) قسم، ما به پیامبر (ص) سزاوارتریم؛ سوگند به خداوند این زنازاده نمی تواند بر ما حکم راند، من شمشیر می زنم و از پدرم حمایت می کنم؛ آن هم شمشیر زدن نوجوانی از تبار هاشم و قریش.»

او جنگ نمایانی کرد و عده زیادی را به هلاکت رساند تا ناله کوفیان بلند شد. سپس نزد پدر برگشت و گفت سنگینی اسلحه مرا آزار می دهد و تشنگی مرا از پای درآورد. اشک از چشمان امام علیه السلام جاری شد و فرمود: «وای از بی پناهی! فرزندم از کجا آبی بیاورم؟ اندکی دیگر بجنگ که به زودی با جدت رسول خدا صلی الله علیه و آله دیدار خواهی کرد و آن حضرت با ظرفی لبریز از آب، تو را سیراب می کند؛ آن گونه که بعد از آن دیگر تشنه نخواهی شد.»

حضرت علی اکبر علیه السلام به سوی میدان بازگشت و با وجود تشنگى، شجاعانه و قهرمانانه جنگید. ناگاه نامردی به نام مُرّةُ بن مُنقذ شمشیری بر فرق او زد. سپس دیگران بر او حمله ور شدند و او را بر زمین انداختند. دشمن محاصره اش کرد و با شمشیر قطعه قطعه اش کردند. برخى گفته اند: وقتى ضربه مرة بن منقذ به حضرت اصابت کرد، على اکبر دست در گردن اسبش گرفت و اسب او را به میان لشکر دشمن برد و دشمنان از هر طرف او را قطعه قطعه کردند. در این حال فریاد زد: «پدر جان! از جانب من بر تو سلام باد. این جد من پیامبر خدا صلی الله علیه و آله است که به تو سلام می رساند و می گوید: «زودتر پیش ما بیا. » سپس فریادی کشید و جان به جان آفرین تسلیم کرد.

امام حسین علیه السلام به سوی میدان، بر بالین حضرت علی اکبر علیه السلام آمد. صورت به صورت او گذاشت و فرمود: «خداوند بکشد کسانی که تو را کشتند! چقدر اینان نسبت به خداوند و هتک حرمت رسول خدا صلی الله علیه و آله گستاخ شده اند. پسرم! بعد از تو خاک بر سر این دنیا.»

در این هنگام حضرت زینب سلام الله علیها از خیمه گاه به سوی میدان جنگ آمد؛ در حالی که فریاد می زد: «ای حبیب من! ای فرزند برادرم!»

حضرت زینب سلام الله علیها خود را به او رسانده و روی بدن بی جان علی اکبر علیه السلام افتاد. سیدالشهدا علیه السلام جلو آمد، خواهر را بلند کرده و او را به سوى خیمه برد. آنگاه به جوانانش فرمود: «احملوا أخاکم. برادرتان را به خیمه ببرید. » و با صداى بلند این آیه را تلاوت فرمود: «ان الله اصطفى آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران على العالمین ذریة بعضها من بعض والله سمیع علیم (سوره مبارکه آل عمران آیات ٣٣ و ٣٤)

منابع

لهوف/ سیدبن طاووس
مقتل الحسین ج ٢/خوارزمى
الارشاد ج ٢/ شیخ مفید